Laatste saluut aan Theo Kinsbergen

Op 83-jarige leeftijd overlijdt de zeer kleurrijke speler, coach en sponsor Theo Kinsbergen. Met zijn gereedschappenfabriek sponsorde hij in de jaren zeventig de BV Amstelveen en haalde twee keer de landstitel binnen. Kinsbergen bracht ook een compleet leger aan talentrijke Nederlandse-Amerikanen en Amerikanen naar de vaderlandse eredivisie.

In de jaren vijftig speelde en coachte Theo Kinsbergen AMVJ. Maar zijn gloriedagen in het basketball namen pas echt een aanvang in 1974, toen hij met Kinzo de BV Amstelveen ging sponsoren. In 1975-1976 en 1976-1977 werden de Amstelveners met Kinsbergen als coach op de bank landskampioen. De ploegen van Kinsbergen in Amstelveen bulkten van het talent, vaak gerekruteerd van overzee: Randy Wiel, Owen Wells, Wilson Washington, Dan Cramer, Scott Runia, Tim Parker, Ron Kruidhof, Al Faber, Everrett Fopma en Herman Pluim. Ook Nederlands talent heeft vele herinneringen aan de eigenzinnige Kinsbergen: Roel Tuinstra, Karel Vrolijk, Paul van der Ree, Hans van Staveren, Jan Willem Jansen, Ron Richel, Nico Boots, Philip Schaftenaar, Peter van Noord en Harry Kip (helaas ook al niet meer onder ons).

Theo Kinsbergen (rechts, staand) met het roemruchte Amstelveen.
Theo Kinsbergen (rechts, staand) met het roemruchte Amstelveen. Knielend en zittend: Randy Wiel, Owen Wells en Wilson Washington. Staand: Tibor Stroker (fysiotherapeut), Scott Runia, Ron Richel, Jan Oosterhuis, Nico Boots en Peter van Noord.

Kinsbergen stond op voortdurende voet van oorlog met wat hij zag als het zakelijk onbenul in het Nederlandse basketball. Hij coachte met de filosofie dat je alleen maar één punt meer hoefde te maken dan je tegenstander om de wedstrijd te winnen. De ploegen van Theo Kinsbergen blonken dan ook uit in hun aanvallende spelopvatting. Ze brachten basketballliefhebbers met hun spelopvatting werkelijk in vervoering.

Toen Kinsbergen van andere ploegen de kritiek kreeg dat hij met zijn bedrijf de spelers bij andere clubs wegkaapte, haalde hij simpelweg een wagonlading Nederlandse-Amerikanen naar Amstelveen. De spelers liet hij voor de wedstrijd Kinzo-gereedschap naar het publiek gooien. Zijn zakelijk inzicht legde hem bepaald geen windeieren.

Met zijn verongelijkte ik-heb-altijd-gelijk-maar-ze-geven-het-mij-niet-opmerkingen werd Kinsbergen een aartsvijand van NBB-bestuurderen. Net als Ton Boot bleef hij schoppen tegen de (in zijn ogen) zakelijke misstanden. Daarbij kwam dat Kinsbergen sprak met lijzige stem, wat de irritatie over zijn optredens in de media alleen maar aanwakkerde. Dat Kinsbergen het vaak scherp en goed zag, deed er dan al bijna niet meer toe.

Oorspronkelijk kwam Kinsbergen uit het onderwijs, maar uiteindelijk nam hij met zijn broer Martin het bedrijf van zijn vader ‘KINsbergen en ZOnen’ over. Zijn zakelijk succes liet hij niet alleen in het basketball zien, ook op het circuit van Zandvoort vond Theo Kinsbergen een tweede liefde. Als autocoureur schopte hij het zelfs tot het kampioenschap van Nederland in de categorie ‘Sportscars’.

Alles wat Theo Kinsbergen in het Nederlands basketball deed, deed hij met donderend geweld. Zijn entree met Kinzo, het vertrek met Kinzo, zijn overgang naar Elmex Leiden, zijn entree bij BV Haarlem: alles ging met tumult gepaard. De zakelijke filosofie van Kinsbergen was gebaseerd op het uitgangspunt: het maakt me niet uit hoe ze over me lullen, àls ze maar over mij lullen…’

Het Leidse seizoen van Kinsbergen (1982-1983) werd – ondanks de beschikbare financiële middelen – geen sportief succes. Toch bracht Kinsbergen ook in Leiden een NBA-Amerikaan naar Nederland, van ongekende klasse: Michael Wiley. Bovendien had hij in Leiden de volstrekt onberekenbare, maar bij tijd en wijle briljante Wilson Washington rondlopen. Washington was bepaald niet ‘schoon’ en uit de NBA geknikkerd. Als speler van de Nets had Washington ooit in een bar naar een NBA-wedstrijd van de Nets zitten kijken (hij dacht dat het een herhaling was…) en hoorde de commentator zeggen: ‘And they still have no idea where Wilson Washington is hanging out…’

Kinsbergen bekeek dat allemaal puur zakelijk en stuurde op het rendement. Washington in goeden doen leverde op en dat was wat voor Kinsbergen telde. Regelmatig haalde Kinsbergen pas tegen het eind van de competitie peperdure aanvullingen bij de ploeg, omdat de play-offpositie al lang was veilig gesteld en pas in de play-offs geoogst moest worden. Hij deed het met Wiley in Leiden en hij liet ook Washington pas tijdens de Haarlem Basketball Week van 1982 ineens terugkeren in Leiden.

In Haarlem herhaalde hij hetzelfde staaltje door de uiterst opmerkelijke Amerikaan Cliff Windham tussentijds aan te trekken. Kinsbergen had in Haarlem nog een verrassing in petto. Hij schreef zich als enige eredivisieploeg met BV Haarlem in voor de strijd om de NBB Beker. Het reglement dat winst in de NBB Beker recht gaf op deelname aan het Europa Cup II-toernooi was al bijna vergeten. Eredivisieploegen deden sinds de invoering van de play-offs niet meer mee aan de NBB Bekercompetitie.  Knarsetandend moest Kinsbergen met Haarlem een Europese plek worden toebedeeld. Het jaar daarop stroomden de eredivisieploegen weer in in het NBB Bekertoernooi.

Het zakelijk imperium van Theo Kinsbergen vond in de zomer van 2008 zijn einde met de verkoop van Kinzo, gevestigd in Ede, aan een investeerder. In 2009 werd het faillissement uitgesproken over Kinzo. Volgens Theo Kinsbergen was het Nederlands basketball al heel veel langer failliet. In de basketballhallen liet hij zijn gezicht niet meer zien. Maar op de achtergrond hield hij contact met vooral de oude Amstelveen-kern. Theo Kinsbergen overleed op 83-jarige leeftijd. Wars van conventies. Hij laat onder anderen een kind van tien jaar na.

 

Theo Kinsbergen Brutus Amstelveen

Deel!
FacebookTwitterGoogle+LinkedInPinterest