Keuze van bondscoach: zéér verrassend

Zijn naam kon in alle wandelgangen worden opgevangen. Iedereen wist al dat Toon van Helfteren zou worden benoemd tot de ‘nieuwe’ bondscoach van het Nederlands basketballteam. En toch is de keuze voor Van Helfteren vanuit een ander perspectief zéér verrassend.

Dezelfde club die Van Helfteren naar voren schuift als bondscoach – de FEB – is er ook verantwoordelijk voor dat de opzet van de play-offs voor de vierde keer in de laatste zes jaar (!!!) wordt veranderd. Het slotstuk van de competitie begint straks voor de 36ste keer en maar liefst 12 keer werd de opzet aangepast. Dat is gemiddeld één keer per drie jaar!

In Den Helder werd een All Star Gala opgetuigd, dat bepaald geen warme bijdrage leverde aan de cultuur en de historie van het basketball in Nederland. Het was anti-reclame voor de sport.

Nog steeds is de eredivisie vergeven van de niet-eens-tweede-rangs-Amerikanen. Met als gevolg dat Kees Akerboom junior in Den Bosch binnen het tactisch concept als een schooljongetje met straf in de hoek wordt geposteerd en geen fatsoenlijk bespeelbare bal krijgt. Pas wanneer de zevende optie voor de Amerikanen ook niet werkt, mag Akerboom met een noodschot proberen de boel te redden. De beste schutter van de Nederlandse eredivisie haalde daardoor niet eens de bovenste acht op de lijst van beste driepuntschutters.

De laatste speler die in Den Bosch met plezier een bruikbaar screen voor Akerboom junior zette, was Marcel Huijbens. Je zou bijna schrijven: wie kent hem nog?

Het ligt allemaal niet aan het talent van Kees Akerboom en al helemaal niet aan zijn genen. Het ligt aan de collectieve moord die wordt gepleegd op de creativiteit in de eredivisie. Kijk naar de ruimte die Toon van Helfteren bij ZZ Leiden Worthy de Jong gunt. Dát draagt bij aan puur genieten.

Dit seizoen is Zack Novak de eerste en enige speler die boven de 40 punten binnen schoot. Dat was geen eruptie van egoïsme, maar een eruptie van creatief ‘kunnen’. In het seizoen 2000-2001 liepen er spelers in de eredivisie rond die tien keer per seizoen ‘explodeerden’, en als het moest zelfs twee keer in de play-offs!

Wie trekt er nog wel eens 15 rebounds of meer naar beneden?

De Tony Parkers, de Arthur Collinsen, de Jackie Dinkinsen, de Buffie Kirklands, de James Listers en de Paul Thompsons zijn ingeruild voor C- en D-artiesten, die het volk echt niet naar de hal trekken, maar wel de talentontwikkeling van onze Nederlandse toppers in de weg staan.

Kees Akerboom junior schoot nota bene bij zijn debuut in de eredivisie óók met gemak 40 punten bij elkaar, maar de laatste keer dat hij dat presteerde is al meer dan tien seizoenen geleden. Het recht van afdrukken lijkt te zijn voorbehouden aan slechts diegenen die bij de grens een geldig Amerikaans paspoort kunnen overhandigen.

Het besef dat het op die manier niet vijf voor twaalf, maar vijf over twaalf met het Nederlands basketball is, lijkt – ondanks alle onheilstijdingen – niet in volle omvang te zijn doorgedrongen.

Daarom is de benoeming van Toon van Helfteren weldegelijk verrassend. Zéér verrassend zelfs. De FEB-keuze voor Van Helfteren is een zegen voor het Nederlands basketball. Niet alleen omdat Toon van Helfteren zelf een zegen is voor het Nederlands basketball, maar vooral omdat het sinds het Dieptepunt Der Dieptepunten van eind vorig kalenderjaar (“dan maar geen Nederlands team meer…”) het eerste, echte signaal is van het besef dat het roer radicaal om moet.

Het zijn mensen als Van Helfteren die onze sport in Nederland vooruit kunnen helpen. Toon is een rechtlijnige en zelfbewuste coach. Bestuurders houden daar doorgaans niet van. Van Ton Boot is ook zo vaak gezegd dat het werken met hem erg lastig was. Maar Ton en Toon zijn wel synoniem voor resultaat. En in beide gevallen: niet alleen als coach, maar ook als speler. Je mag bijna zeggen: succes is bij beiden een intrinsieke kwaliteit. Toon en Ton zijn het levende bewijs dat basketball in Nederland ‘iets’ kan voorstellen. ‘Iets’ dat respect verdient.

Nu vooral slim doorpakken en rond het Nederlands team een professioneel begeleidingsteam formeren. Gaf Mart Smeets in de laatste ‘Rebound’ niet aan dat hij Toon wel wilde helpen? Mart erbij: nog een godsgeschenk!

Geef de ploeg uitstraling. Niet weer die 87 keer vaal-gewassen niet-meer-zwarte polo’s van het bondsbureau. Zet iets neer dat respect oogst. Met waardering en bewondering voor waar ‘we’ vandaan komen en met (commerciële) visie voor de toekomst.

Waarom zit Akerboom senior al jaren in Den Bosch alleen maar op de tribune? Sam Jones wordt ongetwijfeld een prima assistent voor Van Helfteren, maar haal Akerboom senior ook van de tribune en geef hem een rol. Koester de historie, bouw aan blijvend respect. Laat onze rijke historie een bron van inspiratie en uitstraling vormen.

En doe daarmee vooral iets aan de Achilleshiel van het Nederlands basketball. Hoe we die bal door de ring moeten gooien? Er lopen Van Gend en Looswagens vol mensen in het Nederlands basketball rond die dat kunnen uitstekend uitleggen. Maar hoe verkopen ‘we’ het basketball? Daar zijn ‘we’ uitgesproken slecht in. Het kan toch niet waar zijn dat Bob van Oosterhout – een jonge, zeer succesvolle marketeer met oranje bloed met een zwart streepje – zegt: “Ze hebben mij nog nooit gebeld…”

Met Toon als de beste man op de beste plaats kan het Nederlands team een herkenbaar en eigen gezicht krijgen. Bouw aan dat gezicht. Met aansprekende spelers, met een aansprekende staf en met een aansprekende entourage. Met het enorme potentieel van onze historie. Het is cruciaal voor het opnieuw verkopen van onze prachtige sport. En Bob van Oosterhout is vast bereid om daar zeer terzake kundige adviezen over te geven.

Onder Toon zal het Nederlands team hopelijk een speelstijl adopteren die aanspreekt bij de jeugd. Dat de groeibriljant Worthy de Jong een lichtend voorbeeld moge zijn!

Nu nog al die C- en D-Amerikanen zo snel mogelijk aan een retourticket helpen en een heldere keuze maken voor opleiding, creativiteit, herkenbaarheid, uitstraling en stabiliteit. En vervolgens rap, rap, rap dat nieuwe elan vermarkten.

Daar moet Van Helfteren’s werkgever op clubniveau ook in mee, want met alleen Kasper Averink als vertegenwoordiger van het Leidse basketball, mag Leiden een veel steviger Leids/Nederlands gezicht krijgen.

Het is te hopen dat de benoeming van Toon van Helfteren werkelijk het eerste teken mag zijn van een nieuwe benadering. Van een nieuw elan. Een krachtig teken van het besef van a sense of urgency bij de FEB en de NBB.

Welcome back, Toon!!! Wij tellen onze zegeningen.

Deel!