Hoogste tijd voor de terugkeer van Mart Smeets in het Nederlands basketball

Mart Smeets terug

 

Mart Smeets mocht de afgelopen twee weken afscheid nemen van de NOS door in Rio de Janeiro het Olympisch basketballtoernooi van commentaar te voorzien. Erben Wennemars stelde nog een paar obligate vragen. Dat was het dan. Mart Smeets: ‘…en dan ga ik een eh… glaasje water drinken…’

Zo’n vijftig jaar lang was Mart Smeets zelf het water waardoor het Nederlands basketball niet uitdroogde. Hele generaties hebben zich gelaafd aan zijn kennis, aan zijn enthousiasme en aan zijn betrokkenheid. De ledengroei van de Nederlandse Basketball Bond stopte niet geheel toevallig op hetzelfde moment dat Mart Smeets niet langer de strijd wilde aanbinden met het stuitend onbenul van de bestuurders.

Met het meer en meer terugtreden van Mart kwam De Grote Droogte over het Nederlands basketball.

Wat Mart het Nederlands basketball heeft gegeven, het is voor de sport in Nederland van onschatbare waarde. Hij introduceerde in Nederland het All Star Gala. Hij importeerde de magische wereld van de NBA in vaantjes, petjes, shirts, magazines, boeken… Mart was ons venster op de basketballwereld in Nederland, maar zeer zeker ook buiten Nederland.

Voor de ontwikkeling van het basketball binnen onze landsgrenzen was het van ongekende importantie dat Mart zich als de media-marskramer van onze sport in Hilversum opwierp. De oogst: duizenden uren zendtijd op televisie. Duizenden uren zendtijd op de radio.

Waar haalde hij de tijd vandaan???

Want ook nog: achttien basketballjaarboeken. Twee fotoboeken over de play-offs. Jaargang, na jaargang, na jaargang, na jaargang aan basketballmagazines. Een boekenkast vol sport- en basketballboeken. Duizenden artikelen in kranten, week- en maandbladen. Vele gigabites aan propaganda voor de sport via het internet. De bibliografie van Mart Smeets is een boek op zich…

Veel te weinig realiseert de Nederlandse basketballwereld zich dat Mart Smeets met al die initiatieven een ontzettend belangrijk podium heeft geboden aan de basketballjournalistiek. Wie het basketball lief had, mocht er van Mart over schrijven en spreken. Mocht het fotograferen en filmen. Mart enthousiasmeerde. Mart coachte. Mart corrigeerde. Mart financierde. Samen met zijn broer Peter. En bijna altijd uit eigen zak…

Waar dezer dagen in de meeste kranten niet eens meer de uitslagen van de play-offs worden vermeld, daar puilden de kranten in de bloeiperiode van het basketball uit. Een Europa-Cupwedstrijd van Nashua Den Bosch of Parker Leiden mocht rekenen op minimaal een halve pagina voorbeschouwing. Basketballers en basketballcoaches stonden met diepgravende interviews paginagroot in de zaterdagse sportbijlages. De wedstrijden van het Nederlands team werden allemaal op locatie verslagen. Niet alleen door Mart: door ieder zichzelf respecterend medium. Kom er nog eens om…

Kees Akerboom was de beste schutter van Europa. Het was Mart Smeets die het ons vertelde.

Anita Blangé was de beste center van Europa in het vrouwenbasketball. Het was Mart Smeets die het ons vertelde.

Rik Smits groeide uit tot een superster in Amerika. Het was Mart Smeets die het ons vertelde.

Rinus de Jong regelde achter de schermen het complete Nederlandse basketball. Het was Mart Smeets die het ons vertelde.

Parker en Nashua stopten serieus geld in het Nederlands basketball ten einde hun naamsbekendheid op te stuwen. Het was Mart Smeets die de sponsoring in de media rendabel maakte.

Ton Boot was een topcoach en een zeer bijzonder mens. Mart Smeets liet ons met hem kennismaken.

Toen Ton Boot vorig jaar de hoogste sportonderscheiding van de stad Amsterdam kreeg, trommelde Mart Smeets een klein leger aan oud-internationals op om het eerbetoon aan Boot in de burgemeesterswoning van Amsterdam luister bij te zetten. Later op de avond verplaatste het gezelschap zich naar een restaurant aan de grachten. Aan het eind van de avond betaalde Mart Smeets voor iedereen de rekening…

Bijna alle journalisten die in de bloeiperiode het basketball in Nederland aan de man brachten, hadden op een of andere manier een binding met Mart. Bij velen was Mart de journalistieke oorsprong en de journalistieke bron. Vrijwel allemaal waren ze op de journalistieke podia van Mart begonnen. Het talent dat Mart rekruteerde, vulde de landelijke en de lokale redacties. Mart was de inspirator en het bindmiddel van een propagandafamilie die vandaag de dag nagenoeg geheel uiteen is gevallen.

Ook ik heb het aan Mart te danken. Dat ik besmet ben met dat virus.

Ik sliep vroeger thuis in mijn éénpersoons Ikea Boy-bed onder een ingelijste foto van Mart. Voor mij was een bestaan als Mart het droom-ideaal van mijn arbeidzaam leven. Bij de Haarlem Basketball Week zag ik mijn kans een keer schoon. Van vertegenwoordiger Rob Knijnenburg van Converse mocht ik helpen om – vóórdat de Kennemerhal de poorten tot het HBW-walhalla zou openen – via de achterdeur dozen schoenen naar de Converse stand te sjouwen. Toen het sjouwwerk klaar was, zocht ik Mart op. Ik had hem natuurlijk al lang gespot: ik kwam niet voor het sjouwen van schoenendozen, ik kwam voor Mart. Hij zat, in het promodorp, in zijn standje, samen met zijn broer Peter een kopje soep te eten. Schoorvoetend ging ik op de Grote Mart Smeets af, gaf hem voorzichtig een hand, stelde mij met enige haperingen aan hem voor en zei dat ik basketballjournalist wilde worden.

Na een schaterlach bood hij mij vervolgens toegang tot al zijn podia. Ik ging schrijven. Ik ging door een microfoon praten. Ik ging kolommen vullen. Ik ging becommentariëren. Ik ging videoproducties maken. Ik ging websites bouwen. Zonder Mart Smeets had ik vermoedelijk niet twee decennia lang mijn brood in de journalistiek verdiend. Zonder Mart Smeets zou ik vermoedelijk dertig jaar na die ontmoeting in de Kennemerhal niet nog steeds helpen – op een in vergelijking met Mart onbeholpen manier – met het verkopen van basketball.

Van Mart moest ik in pak naar de play-offs. Op zijn minst droeg je een colbert. ‘Je bent de vertegenwoordiger van je werkgever,’ hield hij je voor. ‘Daar heb je je naar te kleden.’

Veel van wat Mart in die jaren heeft opgebouwd, is allemaal afgebroken. Het All Star Gala is een slap aftreksel van vroeger tijden. Maar goed, dat instituut bestaat tenminste nog… De NBA zelf heeft het kraampje van Mart overgenomen. En het ‘ietsje’ groter gemaakt…

Basketball op radio en tv? Hooguit een paar schamele uurtjes per jaar. Basketball in kranten en bladen? Als je stervensveel geluk hebt. Vóór pagina 39 hoef je in ieder geval niet te beginnen met bladeren.

Het ‘Bondsorgaan’ – groot gemaakt door Mart – is wegbezuinigd. Niet alleen heeft de NBB daarmee een cruciaal middel om propaganda voor de sport te bedrijven de nek om gedraaid, de NBB liquideerde in één en dezelfde moeite het podium voor het talent dat via de enthousiasmerende coaching Smeets uitwaaierde over mediabedrijven in het hele land. De gevolgen zijn desastreus.

Basketball werd in de bloeiperiode – de hoogtijdagen van Smeets – beschreven door de ‘vaste man’ van de krant, tegenwoordig  hebben de meeste kranten niet eens meer een basketballmedewerker…

De kweekvijver van journalistiek basketballtalent is opgedroogd.

En nu gaat zelfs de NOS na 43 jaar verder zonder Mart, zonder de Meester.

Mart Smeets: het is zwart of het is wit. Je houdt van hem of je houdt niet van hem. IK HOUD VAN HEM! Mart heeft mij de liefde voor de sport gegeven. Een heel, heel bijzonder geschenk.

Daarom! De NOS is kennelijk klaar met Mart. Maar het Nederlandse basketball nog lang niet! Het is de hoogste tijd voor de definitieve en permanente terugkeer van Mart Smeets in het Nederlandse basketball!

Wie weet, komt de Nederlandse basketballjournalistiek dan ook weer tot leven.

Deel!
FacebookTwitterGoogle+LinkedInPinterest